Ook in maart 2026 hoefden zonnestelsel fans zich niet te vervelen. Hier is onze nieuwe podcast met de volgende onderwerpen:
- Artemis II gelanceerd. Astronauten op weg richting maan.
- Lunar Gateway in de ijskast. NASA gaat voor maanbasis.
- Plannen voor nucleaire aandrijving voor vlucht naar Mars.
- Idee van TU Delft voor 200 dagende missie op Venus.
- Mogelijk veel minder waterijs op zuidpool van de maan.
- Oude rivierdelta gevonden op radar gegevens Perseverance rover.
- Hera op schema voor Dymorphos.
- Ook bouwstenen DNA/RNA in monsters asteroïde Ryugu.
- Bennu’s ruige oppervlak verklaard.
- Bliksem op Jupiter mogelijk miljoen keer krachter dan op aarde.
- JWST en Hubble onderzoeken samen Saturnus.
- Hitteschild in atmosfeer Titan kan kapot kunnen blazen.
- Hubble ziet komeet uiteenvallen.
- Hubble ziet komeet van rotatierichting veranderen.
- Kometen C/2026 A1 MAPS en C/2025 R3 PanSTARRS misschien met blote oog zichtbaar (maar reken er niet te hard op).
- Vuurbol gezien in Nederland en België.
- Botsende exoplaneten gezien.
- Gesmolten zwavel-wereld is nieuwe categorie exoplaneet.
- Zou leven op maan van rogue planet kunnen overleven?
- Astronomie maakt zich zorgen over satelliet constellaties.
- 100 jaar raketten met vloeibare brandstof.
- 1 april grappen van astronomen.
De podcast is hier te beluisteren: https://app.springcast.fm/19198/recente-ontwikkelingen-in-het-zonnestelsel-maart-2026
Of lees de transcriptie:
Welkom bij de podcast Maan en Planeten, de podcast van de werkgroep Maan en Planeten. Ik ben Marcel-Jan Krijgsman en in deze aflevering bespreek ik de recente ontwikkelingen van maart 2026.
Er is een hoop gaande in ons zonnestelsel op dit moment. Om maar te beginnen: er zijn momenteel vier mensen op weg naar de maan met de Artemis 2-missie, in een Orion-ruimteschip. Het zijn Reed Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen. Ze zijn vannacht gelanceerd om 00:35 en bevinden zich nu al verder van de aarde dan mensen in de afgelopen 50 jaar zijn geweest.
De missie verloopt grotendeels voorspoedig, al was er een klein probleem met het toilet aan boord. Dat werkte aanvankelijk niet goed. Inmiddels is dat probleem opgelost, maar er was ook nog een ander issue: Microsoft Outlook bleek niet te werken. Ondertussen hebben de astronauten de burn voor de trans-lunar injection uitgevoerd en zijn ze nu echt op weg naar de maan.
Naast deze missie is er ook veel nieuws rondom het Artemis-programma zelf. NASA heeft tijdens een persconferentie, genaamd Ignition, aangekondigd dat het plan voor de Lunar Gateway — een ruimtestation rond de maan — voorlopig in de ijskast wordt gezet. In plaats daarvan wil NASA inzetten op het bouwen van een maanbasis. Dit nieuwe plan bestaat uit meerdere fases. In de eerste fase, tot 2028, moeten er maar liefst 21 robotische landers naar de maan worden gestuurd, inclusief de VIPER-rover en diverse andere voertuigen en drones. In de tweede fase (2029–2032) moet er ongeveer 60 ton aan materiaal worden geland om een geschikte locatie voor de basis te ontwikkelen. In de derde fase moet een langdurige aanwezigheid van mensen mogelijk worden, met missies van vier weken. Daarbij wordt zelfs gedacht aan nucleaire reactoren voor energievoorziening.
Daarnaast kijkt NASA ook naar nucleaire aandrijving voor missies naar Mars. Een eerste test zou al over twee jaar plaatsvinden, met een missie genaamd Skyfall. Nucleaire aandrijving zou de reistijd naar Mars kunnen verkorten van ongeveer zeven maanden naar mogelijk slechts twee maanden. Toch blijft de vraag waar al het benodigde budget vandaan moet komen. Er zijn zorgen dat dit ten koste kan gaan van andere wetenschappelijke programma’s, zeker gezien eerdere plannen om het budget van NASA juist te verlagen.
Dan gaan we verder met een rondje door het zonnestelsel. Tijdens het 57e Lunar and Planetary Science Conference zijn diverse nieuwe missieconcepten gepresenteerd. Zo is er een voorstel voor een Mercury Scout-missie met een zonzeil, en een ambitieus plan van de TU Delft voor een Venus-missie die 200 dagen op het oppervlak zou moeten overleven — aanzienlijk langer dan de huidige recordduur van slechts enkele uren.
Ook op de maan zelf zijn er nieuwe inzichten. Onderzoek met de ShadowCam-instrumenten wijst erop dat relatief puur waterijs op de zuidpool van de maan minder voorkomt dan gehoopt. Dat kan gevolgen hebben voor plannen om daar een basis te bouwen.
Van Mars komt het nieuws dat het Mars Sample Return-programma mogelijk wordt stopgezet, ondanks dat ESA nog werkt aan onderdelen ervan. Ondertussen heeft de Perseverance-rover aanwijzingen gevonden voor een zeer oude rivierbedding onder het oppervlak, wat suggereert dat Mars langer nat is geweest dan gedacht.
Bij de asteroïden is de ESA-missie Hera onderweg naar Didymos en Dimorphos om de gevolgen van de DART-impact te onderzoeken. Verder zijn in monsters van de asteroïden Bennu en Ryugu nucleobasen gevonden — bouwstenen van DNA en RNA — wat interessante implicaties heeft voor het ontstaan van leven op aarde.Op Jupiter is ontdekt dat bliksem mogelijk veel krachtiger is dan eerder gedacht — misschien zelfs tot een miljoen keer sterker dan op aarde. En bij Saturnus hebben waarnemingen met de James Webb- en Hubble-telescopen nieuwe inzichten gegeven in atmosferische processen en aurora’s.
Rond Titan zijn er zorgen over hitteschilden voor toekomstige missies, omdat deze zich anders gedragen in een zuurstofarme atmosfeer. Ook blijkt een hypothese over mogelijke celmembranen op Titan, de zogenaamde azotozomen, waarschijnlijk niet haalbaar.
Verder zijn er nieuwe observaties van kometen, waaronder het uiteenvallen van een komeet dat toevallig werd vastgelegd door de Hubble-telescoop. Ook zijn er mogelijk interessante kometen zichtbaar in april, mits ze hun passage langs de zon overleven.
Op het gebied van exoplaneten is een opmerkelijke ster waargenomen met plotselinge helderheidsveranderingen, waarschijnlijk veroorzaakt door een botsing tussen planeten. Daarnaast is een nieuwe categorie planeet voorgesteld met een ongewoon lage dichtheid en een bijzondere atmosfeer.
Tot slot zijn er zorgen over de toename van satellieten rond de aarde en de impact daarvan op astronomisch onderzoek. Er is een oproep gedaan om dit internationaal beter te reguleren. Dat was mijn samenvatting van alles wat zich heeft afgespeeld in ons zonnestelsel in de afgelopen maand. Vond je dit leuk? Word dan lid en steun onze werkgroep Maan en Planeten. Je kunt je aanmelden via maanenplaneten.nl.
Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.